ตำนานต้นกำเนิดเซน

ตำนานต้นกำเนิดเซน

จากตำนานได้กล่าวไว้ว่าเซนมีต้นกำเนิดมาจากการที่องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงแสดงธรรมแบบไร้การสอนด้วยคำพูดแต่ถือเป็นการสอนอย่างเซนโดยแท้ เมื่อครั้งที่องค์พระสัมมาสัมพุทธเจ้าประทับนั่งพร้อมด้วยเหล่าภิกษุอยู่ที่ภูเขาดิชณกูฎนั้น ท้าวมหาพรหมได้มาเข้าเฝ้าพระองค์ และยังถวายดอกไม้สีทองด้วย พร้อมกันนั้นก็ยังขอให้พระองค์แสดงธรรมเทศนา แต่แทนที่ด้วยพระองค์จะตรัสสอนสั่งก็กลับกระทำอาการที่น่าประหลาดใจ คือพระองค์จะตรัสสอนสั่งก็กลับกระทำอาการที่น่าประหลาดใจ คือ พระองค์ทรงรับดอกบัวนั้นไว้แล้วทรงชูสูงขึ้น ขณะที่ทอดพระเนตรไปยังดอกบัวนั้นด้วยอาการนิ่งเงียบที่สุด

ขณะนั้นพระมหากัสปะเถระ ก็ยิ้มออกมาประหนึ่งว่าท่านรับรู้คำสอนที่พระองค์ส่งมา แม่จะเป็นเพียงคำสอนนอกคัมภีย์ที่ไม่เคยเกิดขึ้น แต่ถือว่าเป็นคำสอนที่พิเศษยิ่ง และยังเป็นครั้งแรกของเซน คือปราศจากการพูด ปราศจากการบันทึกเป็นลายลักษณ์อักษร แต่ก็แสดงให้รับรู้ถึงหลักธรรมคำสอนอันมีค่ายิ่ง

 

คำจำกัดความเซนมีเพียง 4 คำ

บางคนกล่าวว่าเซนนั้นแท้จริงแล้วก็มีกลักการเพียง 4 คำเท่านั้นเนื่องจากปรมาจารย์รุ่นแรกของเซนได้ให้ความจำกัดความของเซนไว้ 4 ประโยค ดังนี้

  1. พ้นจากการบัญญัติไว้ คือปราศจากการบันทึกเอาไว้ หรือ อีกนับหหนึ่งคือ เซนไม่มีคำสอนที่ตายตัว
  2. ไม่อาจเข้าถึงได้ด้วยการเรียนจากตำรา คือเซนต้องเรียนเองซึกษาด้วยตนเองแล้วจะรู้เอง เซนจึงไม่ได้อยู่ตามตำรา แต่อยู่รอบตัวเรา
  3. ลัดตรงเข้าสู่ใจ คือ เซนตรงจุด ตรงใจ ไม่อ้อมค้อม
  4. มองดู (รู้) พุทธะก็ย่อมเกิดคือ เมื่อเข้าใจแล้วเกิดความรู้แจ้ง

 

“เซน” ตามที่เขาตั้งฉายาให้

     เนื่องจากเซนมิได้โอ้อวดว่าตนเป็นอย่างไร ดีอย่างไร ดังนั้นจึงมีผู้รู้และผู้สนใจให้ความหมาย หรือคำจำกัดความแห่งเซนไว้มากมายจนอาจเรียกว่านี้คือฉายาที่เขาทั้งหลายได้ตั้งให้กับเซน ซึ่งเนื้อแท้แห่งเซนเองคือความว่าเปล่า แต่มีเนื้อเสื้อผ้าอาภรณ์ที่เขาให้มาห่อหุ้มคลุมกาย ก็ย่อมมีคามน่าสนนใจยิ่งขึ้น

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *